วัยรุ่นไทยดื่มสุราน้อยลง สวนทางคนวัยทำงาน

คนรุ่นใหม่ทั่วโลกเริ่มหันหลังให้กับเครื่องดื่มแอลกอฮอลล์ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา สัดส่วนเยาวชนในสหราชอาณาจักรที่ไม่ดื่มแอลกอฮอลล์เพิ่มขึ้นจาก 19% เป็น 38% ในห้วงปี 2011-2021^[1]Mahase, Elisabeth. 2025. “Why Are Gen Z Drinking Less Alcohol than Older Generations?” Feature. BMJ 390 (กรกฎาคม): r1247. https://doi.org/10.1136/bmj.r1247. ผลสำรวจในสหรัฐอเมริกาก็พบว่าคน ‘Gen Z’ มีแนวโน้มดื่มลดลงเมื่อเทียบกับคนรุ่นก่อน^[2]Gallup. 2023. “Young Adults in U.S. Drinking Less Than in Prior Decades”. Gallup.Com, สิงหาคม 22. https://news.gallup.com/poll/509690/young-adults-drinking-less-prior-decades.aspx. และแม้กระทั่งในประเทศที่วัฒนธรรมการดื่มยังคงอยู่อย่างเยอรมนี คนรุ่นใหม่ก็หันไปหาทางเลือกอย่างเบียร์ปลอดแอลกอฮอลล์มากขึ้นอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน^[3]BBC. 2025. “Young Germans Enjoy Alcohol-Free Beer as Lager Sales Fall Flat”. สิงหาคม 31. https://www.bbc.com/news/articles/c4gm424mk2lo. ข้อมูลจากการสำรวจของสำนักงานสถิติแห่งชาติเองก็พบว่าแนวโน้มนี้ก็เกิดขึ้นในไทยด้วยเช่นกัน

การสำรวจครั้งล่าสุดเมื่อปี 2024 พบว่าสัดส่วนผู้ดื่มสุราโดยรวมเพิ่มขึ้นอย่างมาก จาก 28.0% ในปี 2021 เพิ่มเป็น 35.2% ซึ่งสูงที่สุดในรอบ 20 ปีด้วย^[4]ส่วนหนึ่งอาจเป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงวิธีการสำรวจ จากเดิมที่รวมเป็นส่วนหนึ่งของการสำรวจพฤติกรรมด้านสุขภาพของประชากร … Continue reading อย่างไรก็ตามหากแยกพิจารณาเป็นรายช่วงอายุ จะเห็นว่าไม่ใช่คนทุกช่วงวัยที่มีผู้ดื่มมากขึ้น

ในขณะที่คนวัยทำงานตอนต้น (20-44 ปี) ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีผู้ดื่มมากที่สุดอยู่แล้ว มีสัดส่วนเพิ่มขึ้นอีกมากถึง 9.6% ผู้ดื่มวัยรุ่นเพิ่มขึ้นเพียง 0.6% ซึ่งถือว่าน้อยมากเมื่อเทียบกับช่วงวัยอื่นทั้งหมด และหากดูแนวโน้มในระยะยาว จะเห็นว่าวัย 15-19 ปี เป็นช่วงวัยเดียวที่มีสัดส่วนผู้ดื่มลดลงจากราว 13.7% เหลือเพียงเฉลี่ย 9.3% ในการสำรวจสองครั้งหลัง

การที่สัดส่วนผู้ดื่มเพิ่มขึ้นหรือลดลง อาจมีปัจจัยจากหลายสาเหตุ อาทิ สภาพเศรษฐกิจ แนวนโยบายของรัฐ ฯลฯ แต่วัยรุ่นมีแนวโน้มจะได้รับผลกระทบจากปัจจัยต่างๆ น้อยกว่าช่วงวัยอื่น เพราะจำนวนมากยังไม่เริ่มทำงาน และดื่มโดยที่กฎหมายห้ามอยู่แล้ว การดื่มของช่วงวัยนี้จึงอาจสัมพันธ์กับวิถีชีวิต รวมถึงการทดลองใช้สารเสพติดชนิดอื่นๆ มากกว่าช่วงวัยอื่น^[5]กัลป์ กรุยรุ่งโรจน์. 2025. “6 ประเด็นเข้าใจพฤติกรรมเยาวชนผู้ใช้สารเสพติด: จากผลสำรวจเยาวชน คิด for คิดส์ปี 2025”. 101 PUB, สิงหาคม 26. https://101pub.org/6-issue-substance-user/.

การที่ผู้ดื่มวัยรุ่นมีจำนวนลดลงอาจเป็นผลมาจากหลายสาเหตุ มีการคาดเดาว่าอาจเป็นผลมาจากกระแสการรักษาสุขภาพ รูปแบบการสังสรรค์ที่เปลี่ยนแปลง รวมถึงภาพลักษณ์ของการดื่มที่อาจไม่ดึงดูดคนรุ่นใหม่อีกต่อไป อย่างไรก็ตามงานวิจัยในต่างประเทศพบว่า การที่คนรุ่นใหม่ดื่มน้อยลงอาจไม่ได้แปลว่าพวกเขามีความเสี่ยงด้านสุขภาพลดลง ผลสำรวจในสหราชอาณาจักรพบว่าแม้คนรุ่นใหม่จะมีผู้ดื่มลดลง แต่กลับมีผู้ดื่มหนักในสัดส่วนที่สูงกว่าคนรุ่นก่อน และยังมีความเสี่ยงต่อการใช้สารเสพติดชนิดอื่น และปัญหาสุขภาพจิตที่เพิ่มขึ้นด้วย^[6]Bradshaw, Ryan. 2026. “Substance Use on the Rise among Gen Z in Their Early 20s”. CLS, มีนาคม 5. https://cls.ucl.ac.uk/substance-use-on-the-rise-among-gen-z-in-their-early-20s/.